|
Hodowla lasu, jako dyscyplina wiedzy i dziedzina gospodarczej działalności człowieka w lesie, zajmuje czołowe stanowisko w nauce i praktyce leśnej. Do niej należy bowiem utrzymywanie, kształtowanie, odtwarzanie i doskonalenie lasu w charakterze bazy produkcyjnej rozlicznych surowców pochodzenia leśnego, jak również zachowanie i wzmaganie jego roli ogólnogospodarczej, kulturalnej i ochronnej. Zakres zainteresowania hodowli jest bardzo rozległy. Obejmuje on zarówno poznawanie lasu w całej złożoności tworzących go elementów oraz wzajemnych miedzy nimi związków i wpływów, jak i wskazywanie metod i sposobów regulowania tych współzależności.
Hodowla łączy w sobie szereg innych dyscyplin związanych z lasem, takich jak: botanika leśna, szkółkarstwo i nasiennictwo leśne, fizjologia roślin (nauka o procesach życiowych zachodzących w organizmie rośliny), gleboznawstwo leśne, meteorologia i klimatologia leśna, ekologia, fitosocjologia (nauka o zbiorowiskach roślinnych), genetyka.
Hodowla lasu - od wysadzenia sadzonek na uprawie do wykonania ostatnich
zabiegów pielęgnacyjnych.
Początek życia fragmentu lasu zwanego drzewostanem rozpoczyna się od sztucznego posadzenia młodego pokolenia lub wysiewu naturalnego nasion opadających z drzew dojrzałych i uzyskania w ten sposób tzw. odnowienia powierzchni leśnej. Sadzonki przeznaczone do wysadzenia pochodzą ze szkółki leśnej i hodowane są w niej przez okres 1 roku, dwóch a czasami 3 lat. Powstała w ten sposób uprawa leśna wymaga pielęgnacji i dosadzania czyli poprawek wykonywanych przez człowieka. Odstąpienie od pielęgnacji może dla tego lasu oznaczać zanik sadzonek w wyniku konkurencyjnego wzrostu niepożądanych roślin czyli chwastów lub gatunków drzewiastych lekkonasiennych (brzozy lub osiki) a także odrośli krzewów rosnących dotychczas na tej powierzchni. Rozróżniamy pielęgnację samej gleby czyli wykaszanie chwastów i wzruszanie gleby wokół sadzonek oraz tzw. czyszczenia wczesne – cięcia odrośli, wycinanie gatunków niepożądanych i formowanie drzewek w przypadku nieprawidłowego wzrostu.
W miarę następującego wzrostu sadzonek dochodzi do zwarcia koron drzewek i taką fazę wzrostu nazywamy młodnikiem. Wówczas wymagane są cięcia pielęgnacyjne nazywane czyszczeniami późnymi. Są one ważnym zabiegiem, ponieważ polegają na utrzymaniu zestawu gatunków jaki zaplanowany został na uprawie i stworzeniu warunków do lepszego wzrostu drzewek. Wykonujemy to poprzez stosowanie eliminacji zbędnych gatunków, regulacji ilości sadzonek drogą stopniowej redukcji oraz usuwanie chorych i obumarłych drzewek.
W momencie kiedy rozrastające się korony dużych drzew, najczęściej około 20 lat, powodują usychanie egzemplarzy słabszych o mniejszej dynamice wzrostu rozpoczynamy cięcia pielęgnacyjne zwane trzebieżami. Trzebieże pozwalają na stworzenie miejsca dla rozrostu koron drzew i powodują szybki wzrost na wysokość. Dokonujemy również pewnej selekcji dzieląc drzewa na dorodne tworzące przyszły las i przeszkadzające, czyli te, które są przeznaczone do usunięcia.
Zabiegi czyszczeń późnych i trzebieży są przygotowane poprzez wyznaczenie drzew do usunięcia. Tego rodzaju czynności wymagają dużego doświadczenia, dobrego przygotowania zawodowego i dużej ilości przeznaczonego czasu pracy.
Wykonawstwo tych zabiegów jest przedmiotem komisyjnego odbioru robót zarówno pod względem jakościowym jak i finansowym. Wszelkie prace z zakresu pielęgnacji, zatwierdzone są przez nadleśniczego w planie rocznym, wcześniej weryfikowanym na gruncie w lesie.
Wykonawstwem prac hodowlanych zajmują się odrębne firmy posiadające odpowiednio wyszkolonych pracowników. Nadal duży udział w przygotowaniu do pracy pracowników tych firm ma Służba Leśna nadleśnictwa.
Zestawienie powierzchni przewidzianych do zabiegów z zakresu hodowli lasu na lata 2004 - 2013.
| Rodzaj czynności | Nadleśnictwo pow. w ha |
| Zalesienia | 13,85 |
| Odnowienia halizn i zrębów z ubiegłego okresu | 61,98 |
| Odnowienia zrębów zupełnych zaplanowanych na bieżące 10-lecie | 205,59 |
| Odnowienia zrębów z rębni gniazdowych i innych rębni złożonych | 698,16 |
| Podsadzenia produkcyjne pod drzewostanem | 31,09 |
| Dolesienia luk | 7,82 |
| Poprawki i uzupełnienia upraw leśnych | 60,17 |
| Wprowadzanie podszytów | 31,74 |
| Pielęgnowanie gleby | 1497,32 |
| Pielęgnowanie upraw (CW) | 1480,02 |
| Pielęgnowanie młodników (CP) | 679,29 |
| Melioracje agrotechniczne | 1014,47 |
|