 Zbiorowiska leśne zajmują ok. 30 % powierzchni lądu naszego globu. Ze względu na ich ogromną rolę w kształtowaniu klimatu i warunków przyrodniczych stanowią niezbędny składnik środowiska życia wielu organizmów.
Poniżej przedstawiono różne rodzaje lasów, w zależności od stopnia ingerencji człowieka.
Las ukształtowany na zasadach doboru naturalnego charakteryzujący się dynamiczną równowagą poszczególnych czynników biologicznych rozwijający się bez ingerencji człowieka nosi nazwę puszczy (lasu pierwotnego). Las pierwotny charakteryzuje się piętrową budową pionową (tj. występują w nim wszystkie stadia rozwojowe roślin drzewiastych; od siewek do drzew zamierających z powodu osiągnięcia wieku biologicznego) wpływającą na optymalne wykorzystanie światła, przestrzeni i możliwości produkcyjnych gleby. Jednak ze względu na rozwój cywilizacyjny i zwiększanie powierzchni obszarów silnie zurbanizowanych lasy takie zajmują w Polsce i Europie Zachodniej niewielkie powierzchnie. Jednym z największych i najlepiej zachowanych fragmentów lasów pierwotnych jest Puszcza Białowieska (Białowieski Park Narodowy).
Pod pojęciem lasu naturalnego rozumie się taki las, w którym ingerencja człowieka ograniczona jest wyłącznie do pozyskania użytków leśnych (drewna, żywicy, kory grabarskiej, itp.) nie zmieniając jednocześnie składu naturalnego i naturalnej biocenozy. Las naturalny regeneruje się w drodze naturalnego odnowienia i sukcesji ekologicznej, dlatego też cechuje go stosunkowo wysoka odporność biologiczna.
Największą powierzchnię leśną Polski i lasów Europy Zachodniej stanowią lasy gospodarcze. Pod tym pojęciem rozumie się las powstający na wskutek gospodarki człowieka. W lesie takim prowadzi się różnego rodzaju zabiegi zmierzające do wyhodowania drzewostanów zbliżonych pod względem składu gatunkowego, budowy pionowej i zdrowotności do lasów pierwotnych. Całokształt zabiegów gospodarczych zmierzających do osiągnięcia ww. celów, a jednocześnie zapewniających uzyskanie surowców niezbędnych do rozwoju cywilizacji nazywa się gospodarką leśną. Prawidłowo prowadzona gospodarka człowieka zapewnia utrzymanie bioróżnorodności, produkcyjności i witalności zbiorowisk leśnych niezbędnych do pełnienia funkcji ekologicznych, ekonomicznych i społecznych zarówno obecnie jak i w przyszłości. Należy pamiętać, że las gospodarczy oprócz funkcji gospodarczej polegającej na dostarczeniu produktów niezbędnych innym gałęziom przemysłu (np. drewna, żywicy, kory garbarskiej, płodów runa leśnego) spełnia także pozaprodukcyjne funkcje (las stanowi naturalny filtr powietrza atmosferycznego, spełnia rolę glebo- i wodochronną, korzystnie wpływa na klimat ziemski, stanowi niepowtarzalny obiekt rekreacji i wypoczynku). Najważniejszym celem racjonalnej gospodarki leśnej jest pogodzenie gospodarczej funkcji lasu z funkcjami socjalnymi tj. funkcją regulatora gospodarki wodnej, ochronną, rekreacyjną, krajobrazową, itp.
Poniżej przedstawiamy główne działy gospodarki leśnej.
- Hodowla lasu
- Ochrona lasu
- Użytkowanie lasu
- Nadzór nad lasami innej własności
- Urządzanie lasu
|
