POWSZECHNA OCHRONA PRZYRODY W LASACH PAŃSTWOWYCH
Na terenach leśnych dotyczy to zwłaszcza:
- Dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów;
- Roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową;
- Zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia;
- Siedlisk przyrodniczych;
- Siedlisk zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów;
- Tworów przyrody żywej i nieożywionej;
- Krajobrazu
Główne cele ochrony przyrody w Lasach Państwowych to:
- Utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów;
- Zachowanie różnorodności biologicznej;
- Zachowanie dziedzictwa przyrodniczego;
- Zapewnienie ciągłości istnienia gatunków (roślin, zwierząt i grzybów) i siedlisk, w których te organizmy bytują;
Wyznaczone zadania realizowane są poprzez uwzględnianie wymagań ochrony przyrody w polityce leśnej polegające na:
- dostosowywaniu prawa leśnego, w tym: instrukcji i zasad gospodarczych (zarówno na szczeblu krajowym jak i regionalnym np. dla poszczególnych Leśnych Kompleksów Promocyjnych) promujących technologie prac związane z prowadzeniem racjonalnej gospodarki leśnej;
- opracowywaniu i realizacji ustaleń postępowania na rzecz ochrony przyrody przewidzianych w planach urządzania lasu (elaboraty, opisy taksacyjne, plany szczegółowych zadań zagospodarowania lasu, opracowania glebowo-siedliskowe, programy ochrony przyrody, materiały kartograficzne) służących w możliwie najwyższym stopniu (tzn. na ile tylko nowoczesne, sprzyjające środowisku technologie racjonalnej gospodarki leśnej to umożliwiają) zabezpieczaniu siedlisk i stanowisk roślin, zwierząt i grzybów;
- wyłączanie z użytkowania gospodarczego szczególnie cennych obiektów, reprezentujących chronione, zagrożone, ginące i cenne:
- siedliska (tj. bory chrobotkowe, bory bagienne, lasy bagienne, buczyny storczykowe, murawy i wrzosowiska, łąki ziołoroślowe, torfowiska, jeziora, stawy, strumienie i odcinki naturalnych, mulistych, nizinnych rzek),;
- stanowiska występowania roślin i grzybów oraz ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania gatunków zwierząt;
przy jednoczesnym ich zabezpieczeniu przed zagrożeniami zewnętrznymi i utrzymywaniu właściwych stosunków: świetlnych, stanu gleby, stosunków wodnych, wspomaganiu rozmnażania się, monitoringu stanowisk ostoi i populacji gatunków, zapobieganiu sukcesji roślinnej poprzez koszenie i wycinanie drzew i krzewów (np. ostoje gniewosza), dostosowywanie terminów i sposobów wykonywania prac do okresów lęgu, rozrodu lub hibernacji, regulację liczebności roślin, grzybów i zwierząt mających wpływ na chronione gatunki;
- zabezpieczanie reprezentatywnej części populacji i zasilaniu populacji naturalnych poprzez ochronę ex situ cennych rodzimych gatunków drzew leśnych np. jodły pospolitej;
- prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej i edukacyjnej, w dziedzinie ochrony przyrody;
- wspieranie badań naukowych i ścisłą współpracę z naukowcami, organizacjami działającymi na rzecz ochrony przyrody.
Autor:Halina Szpetmańska
Literatura:
- Bernadzki E. red., 1990. Ekologiczne podstawy gospodarki leśnej i kształtowania zdolności lasu do pełnienia wielostronnych funkcji. Centralny Program Badań Podstawowych 04.10 Ochrona i Kształtowanie Środowiska Przyrodniczego. Seminarium naukowe Nowe Zamczysko, 6 listopada 1990. Wydawnictwo SGGW-AR, Warszawa
- Murat E., 1995. Hodowla lasu. Oficyna Edytorska "Wydawnictwo Świat", Warszawa
- Obmiński Z., 1978. Ekologia lasu. PWN. Warszawa.
- Puchalski T., Prusinkiewicz Z., 1990. Ekologiczne podstawy siedliskoznawstwa leśnego. PWRiL, Warszawa.
- Sokołowski A. W., 1993. Fitosocjologiczna charakterystyka zbiorowisk leśnych Białowieskiego Parku Narodowego. Parki Narodowe, Rezerwaty Przyrody 12.3: 5-190
- Sokołowski A. W., Kliczkowska A., Grzyb M., 1997. Określenie jednostek fitosocjologicznych wchodzących w zakres siedliskowych typów lasu. Instytut Badawczy Leśnictwa seria B nr 32. Warszawa.
- Szujecki A. 1997. Leśnictwo a wyzwania cywilizacyjne XXI w. w: Przyroda Polska nr 5 1997, 24-26 Zarząd Główny Ligi Ochrony Przyrody.
- Światowa Strategia Ochrony Przyrody. 1980. Liga Ochrony Przyrody (przekład z angielskiego prof. dr hab. Romuald Olaczek).
- Zaręba R., 1980. Fitosocjologia i typologia leśna. SGGW-AR Warszawa.
- Wytyczne w sprawie doskonalenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych - Zarządzenie Nr 11A Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 11 maja 1999 r.
